هرس درختان در نگهداری و باغبانی گیاهان امری ضروری است، زیرا اکثر درختان اگر بدون دخالت انسان رشد کنند پس از چند سال تبدیل به درختان و یا درختچه هایی با شاخ و برگ متراکم خواهند شد که این باعث می شود کیفیت و کمییت ثمره این درختان بسیار کاهش یابد؛ این امر در هرس درخت سیب به وضوح قابل مشاهده است.
هدف از هرس درخت
درخت سیب با طبیعت بزرگ و گسترده شونده و پوستهی گرم و صاف خود، از جمله زیباترین درختان باغی به شمار میروند. جهت مشاوره نیز می توانید با کارشناسان ما تماس حاصل فرمایید. با این حال، برای حفظ باروری، باید آنها را به طور سالیانه هرس کرد. هرس کردن چند هدف را دنبال میکند:
- هرس کردن تاج درخت را باز میکند تا نور بتواند به تمام برگها برسد و کیفیت میوهها افزایش یابد.
- هرس کردن امکان چرخش هوا را بیشتر میکند که باعث کم شدن امراض و مشکلات ناشی از حشرات میشود.
- هرس کردن باعث میشود که شاخهها فضای کافی برای رشد کردن و محکم شدن را داشته باشند.
فواید هرس درخت سیب
-
- تنظیم ابعاد سایه انداز و تاج درخت متناسب با ابعاد ریشه و فضای باغ
- تقویت جوانه های زایشی برای باردهی بیشتر
- ایجاد فضای بیشتر برای نفوذ نور خورشید و هوا به شاخه ها و میوه ها
- جلوگیری از انتقال بیماری های درخت قدیمی به شاخه های جدید و درختان مجاور
- تسهیل مسیر عبور و مرور ماشین آلات کشاورزی
هرس کردن نهال درخت سیب
ممکن است شما یک یا دو نوع درخت بکارید. درختانی که به صورت نهال کاشتهشدهاند، عمر زیادی ندارند، هنوز شاخهای ندارند. پس از کاشت، نوک آن را بچینید تا به اندازهی ۹۰ تا ۱۱۵ سانتیمتر ارتفاع داشته باشد. پایینترین شاخهها از زیر نقطهی برش خورده شروع به رشد میکنند، پس هنگام برش، ارتفاعی دلخواهتان را در نظر داشته باشید.
بسیاری از نهالفروشیها، درختان سیب بزرگتری میفروشند که شاخههایشان درآمده است. اگر هوای محل زندگی شما خشک، گرم و رشد گیاهانی تک ریشه سخت است، این گزینه مناسب میباشد، اما هزینهی این درختان از نهالهای کوچکتر بیشتر است. این درختان را بعد از کاشت تنها برای جدا کردن شاخههایی که شکسته، نزدیک به هم و یا بیش از حد پایین هستند هرس کنید.
ابتدای بهار سال آینده موقع هرس مجدد است. به درخت نگاه کنید. باید چهار یا پنج شاخهی اصلی را نگه دارید. این شاخهها نباید بیش از ۶۰ سانتیمتر از سطح زمین پایین باشند – ۹۰ سانتیمتر بهتر هم هست. فاصلهی بین شاخهها باید مساوی و حداقل ۱۲ سانتیمتر از یکدیگر باشد. اساساً میخواهیم شاخهها به نحوی مرتب شوند که شبیه پرههای چرخ به نظر برسند. بقیهی شاخهها را ببرید، به خصوص آنهایی که نزدیک به هم از تنهی اصلی منشعب شدهاند، یعنی آنهایی که بسیار نزدیک به هم رشد میکنند.
زمان هرس درخت سیب
به طور کلی، بهتر است درخت را در اواخر زمستان که در خواب است و هنوز برگهای جدید جوانه نزدهاند هرس کنید. هوای سرد و خشک اواخر زمستان ایدهآل است. هرس کردن درختان در خواب زمستانی مزایای زیادی دارد. مزیت اصلی این کار آن است که وقتی درخت برگی نداشته باشد بهتر میتوانید شکل آن ببینید و به شکل صحیح درخت را هرس کنید.
اگر در تابستان یا اوایل پاییز هرس کنید با ریسکهای زیادی مواجه خواهید بود. بیماریها و آفتها در این فصلها فعال هستند و ممکن است هرس کردن شما باعث پراکنده شدن آنها شود. همچنین، هرس کردن در این زمان رشد گیاهان دیگر اطراف درخت را بیشتر میکند. اگر در تابستان یا پاییز درختان را هرس کنید، شاخههایی که به تازگی رشد کردهاند زمان کافی برای سفت شدن را ندارد و احتمال آسیب دیدن و سرمازدگی وجود دارد.
نحوهی برش در هرس
اول از همه، برای این کار باید تجهیزات مناسب داشته باشید. از قیچی باغبانی تیز برای هرس کردن شاخههای با قطر کمتر از ۲ سانتیمتری استفاده کنید. با استفاده از اره شاخههای بزرگتر را ببرید. وسایل خود را تیز و تمیز نگه دارید. هنگامی که نوک شاخهها را هرس میکنید، به میزان ۶ میلیمتر بالاتر از جوانهی برگ را ببرید. در هنگام برش شاخهای از محل تنهی درخت، به دنبال گلوگاه بگردید که یک برامدگی بین تنه و شاخه است. از این ناحیه برش را انجام دهید. اگر چسبیده به تنه شاخه را ببرید ممکن است آن محل دچار عفونت شود.
عملیات هرساله هرس درخت سیب
سال اول هرس درخت سیب
اصول كلی در هرس درخت سيب در ایران اين است كه اگر شاخه جواني چند سال عمر كرده و بار داده باشد آن شاخه پير شده و بايد حذف گردد و بايد شاخه جوان ديگري جايگزين آن گردد. برای هرس درختان سیب ، نهال ها درسال اول باید بعد از کاشت با قیچی باغبانی تیز سر برداری شوند. قبل از برش مطمئن شوید در پایین محل برش حداقل چهار جوانه وجود داشته باشد وگرنه محل برش را بالای جوانه چهارم انتخاب نمائید.
سال دوم هرس درخت سیب
در سال دوم، زمان هرس در فصل خواب درخت (زمستان) می باشد. بخش های صورتی رنگ رشد سال قبل را نشان میدهند. این قسمتها نبایستی هرس شوند. شاخساره با رنگ سیاه را تا یک سوم آن (محل های علامت گذاشته) قطع نمایید. برش درست در بالای جوانه ای باشد که بطرف بیرون میباشد.این جوانه در بهار تولید یک شاخه جانبی مینماید.
سال سوم هرس درخت سیب
در سال سوم زمان هرس فصل استراحت گیاه می باشد. روش هرس شبیه سال دوم می باشد. بخش های صورتی رنگ نبایستی هرس شوند و بخش سیاه رنگ تا یک سوم آن باید هرس شود .
سال چهارم هرس درخت سیب
در سال چهارم روش هرس مشابه سال سوم می باشد. بخش صورتی نبایستی هرس شوند مگر اینکه آلوده به بیماری باشند . بخش های سیاه رنگ باید تا یک سوم آن هرس شوند.
سال پنجم هرس درخت سیب
در سال پنجم درختان به باردهی میرسند و شکل اصلی درخت تشکیل میشود . بخاطر داشته باشید میوه ها بطور انتهایی یا جانبی در روی سیخک های یک تا سه ساله یا بر روی شاخه هایی که در سال قبل تولید شده اند، بوجود می آید . پس از تشکیل فرم درخت و شروع باردهی میزان هرس به حداقل کاهش می یابد و هرس محدود به حذف شاخه های آلوده به بیماری ، آفت زده ، شاخه های ضعیف ، خشک ، پاجوش و شاخه های مزاحم و پیر میگردد.
نکاتی برای هرس حرفه ای درخت سیب
نکته مهم این است هرس بیش از حد میتواند باعث جوانهزنی بیش از اندازه و مجدد درخت شود که ممکن است مشکلاتی را ایجاد کند. بسیاری از این جوانههای تازه، جوانه چوب هستند که باعث شلوغ شدن شاخ و برگ درختان میشوند. این قانون را برای هرس درختان در نظر بگیرید:
در چند سال اول پس از کاشت ، قبل از هرس اجازه دهید درخت ریشه های خود را رشد داده و خود را تثبیت کند. بهتر است شاخه های مرده ، زخمی یا بیمار را بلافاصله پس از کاشت تا سال سوم هرس کنید.
در سال سوم رشد هرس سنگین تری را شروع کنید. ابتدا شاخه های مرده ، زخمی یا بیمار را بردارید. سپس با حرکت به سمت بالا، به دنبال شاخههای قیم باشید که شاخه هایی هستند که از تنه اصلی رشد می کنند ، ترجیحاً با فاصله یکنواخت، در زوایای ۴۵ یا ۵۰ درجه. این شاخه های داربست را برای چارچوب اصلی درخت خود بگذارید.
جوانه های میوه دار، چوبهایی تیره و چروکیده هستند که از شاخه های داربست رشد می کنند. این شاخه های کوچک را رها کنید زیرا آنها شاخه هایی هستند که میوه می دهند. درختان در حدود سه سالگی شروع به تشکیل جوانه های بارده می کنند.
جوانه های رویشی از نظر ظاهری شبیه جوانه های بارده هستند ، اما چندان چروکیده و تیره نیستند. این جوانه ها برگ و شاخه های جدیدی ایجاد می کنند.
شاخه های رقیب را که برای درخت مشکل ایجاد می کند حذف کنید. گاهی اوقات این شاخه ها یک حفره ایجاد می کنند که در آن آب می تواند جمع شده و پوسیدگی را تشدید کند. به دنبال شاخه هایی باشید که به سمت داخل درخت رشد می کنند و برای بهبود گردش هوا آنها را بردارید. هنگامی که یک شاخه یا اندام را بر می دارید ، جوانه ای که مستقیماً در زیر برش قرار دارد خود را گرفته و رشد می کند. به همین دلیل ، باید جوانه های بالایی را برش دهید.
یک درخت میوه باید فقط یک شاخه اصلی مرکزی داشته باشد. اجازه ندهید دو شاخه رهبر ایجاد شود ، در غیر این صورت درخت ضعیف می شود. رهبر سالم تر یا قوی تر را شناسایی کنید و دیگری را حذف کنید. درخت سیب ایده آل دارای یک شاخه رهبری مرکزی است که توسط شاخه های داربست با فاصله یکنواخت احاطه شده است و دارای خارهای بارده زیادی است.
نکته: اگر درخت سیب شما فاقد شاخه های داربست یا شاخه های پایینی است که در واقع برای درخت سیب خوب است ، می توانید آنها را مجبور به بیرون آمدن کنید. برای این کار، یک جوانه پیدا کنید و با یک چاقو یک شکاف یک میلی متری در بالا و پایین آن بسازید. سپس قسمت بین شکافها را کاملاً برش دهید ، مطمئن شوید که پوست و لایه سبز زیر آن را بریده اید. این امر درخت را مجبور به رشد شاخه ای جدید در محل می کند.
ملاحظات و هشدارهای هرس درخت سیب
علاوه بر هرسی که در اواخر زمستان هر سال انجام میگیرد، میتوانید هرسهای دیگری نیز در شرایط زیر انجام دهید:
- هرس شاخههای هرز خودرویی که به صورت عمودی به سمت بالا یا پایین درخت رشد میکنند. وجود این شاخهها فایدهای ندارد و باعث هدر رفتن منابع درخت میشوند.
- هرس شاخههای خشک یا آسیب دیده.
- هرس شاخههایی که دچار بیماری آتشک یا هر بیماری قارچی یا باکتریتیی دیگر هستند.
- هرس شاخههای ضعیف از بین شاخههایی که روی هم یا نزدیک به هم قرار دارند.
میتوانید برای رفع این مشکلات در هر زمانی درخت را هرس کنید. با این حال، در زمان هرس کردن شاخههای آسیبدیده توسط قارچ و باکتری، احتیاط زیادی داشته باشید تا باعث انتقال آن نشوید. حداقل از ۲۰ تا ۲۵ سانتیمتر پایینتر از نقطهی بیماری را هرس کنید. بین هر برش، وسایل را در محلولی متشکل از کلراین و آب با نسبت ۱ به ۱۰ فرو کنید. کلراین باعث خوردگی تجهیزات میشود پس بهتر است آنها را پس از استفاده آبکشی و به دقت روغنمالی کنید.